Hoofdstuk 02 - J.M. Dautzenberg (1808-1869)
Johan Michiel Dautzenberg werd op 6 december 1808 geboren te Heerlen op d’r Schram, de huidige Willemstraat, waar ook de familie Kessels heeft gewoond.
Hij was achtereenvolgens secretaris van de graaf van Berderbusch op kasteel Terworm te Heerlen, schrijver op het kantoor van de ontvanger te Heerlen, onderwijzer te Maastricht, Bergen en Doornik, leraar Frans te Gent, gouverneur van de kinderen van graaf Dumonceau te Vilvoorde en tenslotte inspecteur van de kolenmijnen en hoogovens in België.
In Heerlen en in Brussel is een straat naar hem vernoemd.
In 1908 werd een plaquette, geschonken door het Genootschap Limburg aan de gemeente, voor hem onthuld in het oude gemeentehuis van Heerlen. Op 30 maart 2013 kreeg de plaquette zijn huidige bestemming in de Dautzenbergstraat, de straat die naar hem vernoemd is en met uitzicht op de Willemstraat waar zijn geboortehuis moet hebben gestaan.
Hij heeft vele artikelen geschreven over de taal. In 1857 richtte hij met o.a. P. van Duyse, J. Heremans het onderwijzerstijdschrift De Toekomst op. Hij was ook als vertaler actief onder andere van ‘De Giftdrank’, van Emile Augier (1851).
In 2013 verscheen ‘Heimwee naar Heerlen’, leven, werk en geboortedorp van J.M. Dautzenberg.
Van hem verschenen de gedichtenbundels:
- Gedichten (1850)
- Verspreide en nagelaten gedichten (1869)
In vele gedichten figureert Heerlen – direct en indirect – als het idyllisch ijkpunt van zijn jeugd. Zijn heimwee naar Heerlen duurde zijn leven lang.
In de bekende Gerrit Komrij-bloemlezing zijn zeven gedichten van hem opgenomen.
Diverse gedichten zijn op muziek gezet door verschillende componisten. Charles Hennen, waarnaar het Charles Hennen Concours is vernoemd, heeft het gedicht 'De Berghwerker' op muziek gezet.

Mijn exemplaar van de uitgave van ‘Gedichten’ uit 1850.
Op de titelpagina staat in het handschrift van Dautzenberg de opdracht: Weledelen Heer Van Vloten met aller hoogachting aangeboden JM Dautzenberg Careveldstraet 7.
Waarschijnlijk is dit Johannes van Vloten (1818-1883) die net als Dautzenberg o.a. taalkundige was.

Mijn exemplaar van de uitgave van ‘Verspreide en nagelatene gedichten’ uit 1869.
Op de titelpagina staat de opdracht: Present-Exemplaar uitgereikt door de erfgenamen van wijlen den Schrijver J.M. Dautzenberg aan den Heer Karel Weijerhorst te Heerlen.
Karel Weijerhorst was eigenaar van drukkerij en krant ‘Limburger Koerier’ te Heerlen.
In de Akerstraat aldaar bevond zich zijn prachtige villa Weijerhorst (inmiddels afgebroken).

Bladmuziek de Berghwerker
terug «
|